सकिमना
पुन्हि -
कार्तिक पूर्णिमालाई उपत्यकावासी नेवारहरूले सकिमना पुन्ही को रूपमा मनाउदै
आइरहेकाछन । बिशेस गरेर नयाँ निसकने सकरखण्ड र पिँडालु उसिनेर खाने
गिरन्छ । आजै कै दिन हिन्दुधर्मावम्लबीहरु नारायण स्थानको सबै मन्दिरमा
ठुलो घुइचो लाग्ने गर्दछ । नारायण स्थान मेला भर्न देशका बिभिन्न
स्थानहरुबाट मानिसहरुको घुइचो लाग्ने गर्दछ । यस दिन राती
देबदेबालायहरूमा ,पौवा ,पाटिहरूमा दफा ,खी*,तबला .......... भजन खलकहरु
बाजागाजा बजाई रोचक र रोमासपुर्ण जात्रा गरिन्छ ,चार महिना लामो भजनकृतन आज
देखि सकिन्दैछ, आज भजन सकिएपछि टोल वासीले राख्न ल्याएको सकरखण्ड र
पिँडालुको साथसाथै भुटेका गेडागुडीहरू र फलफूलहरू बाट नारायणको मुर्ति
बनाइन्छ । जसलाई स्थानिय भाषामा हलि :मल (हलिंबलिं )भनिन्छ । यसै खुशियालिमा प्रत्येक वर्ष
हरिबोधनि एकादशीका दिन देखि पुन्ही सम्म सुकुलमा बिभिन्न खाद्यय वस्तुले
नारायणको मुर्ति कोरि जात्रा मनाउने परम्परा रहँदै आइरहेको छ । र पछि
प्रसाद स्वरूप सबै लाई बांडीचुड़ी गरि खाने चलन छ ।
आउनुस् राम्रो सँग सकिमना पुन्ही मनाउ................................................
Yomari punhi is a Newari festival marking the end of the rice harvest. It takes place during the full moon in December
.
Yomari Punhi, meaning full moon of yomari-one of the popular Newar
festivals, is observed every year during the full moon of December. A
yomari is a confection of rice-flour (from the new harvest)dough shaped
like fig and filled with brown cane sugar and sesame seeds, which is
then steamed. This delicacy is the chief item on the menu during the
post-harvest celebration of Yomari Punhi. On this full moon day, people
of the Kathmandu Valley offer worship to Annapurna, the goddess of
grains, for the rice harvest. Groups of kids go neighborhood to beg
yomari cakes from housewives in the evening. Sacred masked dances are
performed in the villages of Hari Siddhi and Thecho at the southern end
of the Valley to mark the festival.
चन्द्रमामा पहिलो पटक मानव पाइला टेकेको इतिहास
राखेका अमेरिकी अन्तरिक्ष यात्री निल आर्मस्ट्रङ (Neil Armstrong) को ८२
वर्षको उमेरमा शनिबार निधन भएको छ। ८२ औँ जन्मदिनको दुई दिनपछि अगस्त ७ मा
मुटुको बाइपास सर्जरी गरेका उनको निधन भएको परिवारले पुष्टि गरेको
छ। निधनको पहिलो खबर अमेरिकाको एनबीसी न्युजले दिएको हो। मुटुको
शल्यक्रियापछि स्वास्थ्यमा देखिएको जटिलता उनको मृत्युको कारण बनेको
अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरुले बताएका छन्।
आर्मस्ट्रङले सन् १९६९ को जुलाई २० मा चन्द्र धरातलमा पहिलो पटक मानव
पाइला राखेका थिए। उनी नासाको अपोलो ११ मिसनको कमान्डर थिए। अमेरिकी
अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले निधनको खबर सार्वजनिक हुने बित्तिकै वक्तव्य
निकाली मानव धरातलमा पहिलो पटक पाइला टेक्ने अन्तरिक्ष यात्रीको मृत्युको
खबरले आफूहरु दुःखी भएको बताएको छ।
आर्मस्ट्रङले चन्द्र धरातलमा पाइला टेकेपछि बोलेको वाक्यलाई मानव इतिहास
कै सबैभन्दा चर्चित वाक्यका रुपमा लिइन्छ। त्यतिबेला उनले भनेका थिए- यो
मान्छेको एउटा सानो पाइला हुन सक्ला, तर मानवताका लागि यो ठूलो फड्को
हो। आर्मस्ट्रङको परिवारले पनि एक वक्तव्य जारी गर्दै भनेको छ-
‘तपाईँहरुलाई निलको सम्मानमा के गर्न सकिन्छ भन्ने लागेको होला, अर्को पटक
खुला आकाशमा चन्द्रमा तपाईँतिर मुस्कुराइरहेको देख्नुभएमा निल
आर्मस्ट्रङलाई सम्झुनस् र आँखा झिम्क्याइदिनुस्।’